Ultrason nedir?
İnsan kulağının işitemiyeceği kadar yüksek frekanslı ses dalgalarını
kullanarak iç organları görüntüleyen bir tanı yöntemidir. Ultrasonda
radyasyon kullanılmaz. Bu nedenle gebelerde ve bebeklerde rahatlıkla
kullanılabilir. Cihazdan gönderilen ses dalgaları hasta vücudundan
yansıdıktan sonra gene aynı cihaz tarafından algılanır. Yansıma
farklılıkları organdan organa değişir. Bu nedenle farklı yansımaların olduğu
yapılar farklı görüntüler verirler. Normal yapılar içindeki bir tümör ya da
kist ses demetlerini farklı yansıttığı için farklı yapıda gözlenir ve tanı
konulur. Görüntü oluşturulması sırasında “prob” hasta vücudunda
gezdirilirken altında kalan bölümün kesit görüntüleri hareketli organlar
gibi ekranda kayar. Bu esnada radyolog tanı koyar. Elde edilen görüntülerin
tanıda çok fazla bir katkısı yoktur. US işlemi ihtisasları süresince US
eğitimini alan radyologlarca yapılır.
Ne amaçla yapılır?
Ultrason çoğunlukla karaciğer safra kesesi pankreas dalak böbrekler mesane
yumurtalıklar ve rahim gibi karın içi organların görüntülenmesi için
kullanılır.Bununla birlikte ultrason vücudun tüm organlarını (Beyingözakciğermemekalçatestis
ve prostat gibi.) görüntülemek amacı ile kullanılabilir. Ultrason çekilmesi
için başvuran hastaların en sık şikayeti karın ağrısıdır. Karaciğer ve dalak
gibi karın içi organların büyümesi safra kesesi ve böbrek taşları apandisit
yumurtalık kistleri ve karın içindeki tümörler ultrason ile teşhis
edilebilen hastalıklardan bazılarıdır. Ayrıca kadınlarda yumurtalık ve rahim
karından incelenebileceği daha detaylı inceleme için vajene yerleştirilen
özel bir prob kullanılabilir. Erkeklerde de prostat incelemesi karından
yapılabileceği gibi detaylı inceleme makata yerleştirilen özel bir prob ile
yapılır.
Ultrason çekilmesi için hazırlık gerekir mi?
Karın içindeki organların ultrasonu için erişkinlerde hastanın 8-12 saat
süre ile aç karna olması gerekir.1 aya kadar çocuklarda emzirme süresi kadar
5 yaşına kadar çocuklarda 4 saatlik 10 yaşına kadar olanlarda 6 saatlik
açlık gereklidir. Ayrıca mesane yumurtalıklar ve rahimin incelenmesi eğer
karından yapılacaksa hastanın idrarına sıkışık olması gerekir. Bunun dışında
başka bir hazırlık gerekmez.
Ultrason nasıl çekilir?
Hasta sırtüstü yatar. Cilt üzerine jel sürülür. “Prob” adı verilen cihaz ile
karın içindeki organlar cilt üzerinden incelenir.
Yan etkileri nelerdir?
Bugüne kadar gebelikte ve diğer incelemelerde gösterilebilen bir yan etkisi
yoktur.